ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓެއްގެ ރިސެޕްޝަނަށް ރޭގަނޑު 7:15 ގައި އައި މެހުމާނަކު، އޭނާގެ ބިލުގައި ޓްރާންސްފަރ އަގު ދެ ފަހަރަށް ޖަހާފައިވާ މައްސަލަ ފާހަގަކުރިއެވެ. ކައުންޓަރުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކީ މީގެ ތިން ހަފުތާ ކުރިން ބިލިންގ ތަމްރީނު ފުރިހަމަކޮށް، ކޯހުގެ ޓެސްޓުން ވެސް ފާސްވެފައިވާ މީހެކެވެ. ނަމަވެސް، ފަހަތުގައި އިތުރު މެހުމާނުން ކިޔޫ ހަދަމުންދާތީއާއި މެހުމާނު ކުރިމަތީގައި މަޑުކޮށްގެން ހުރުމުން، އެ މައްސަލަ ރަނގަޅުކުރާނެ ގޮތް ހަނދާނަށް ގެންނަން އޭނާއަށް އުނދަގޫވިއެވެ. އެވަގުތު ސުޕަވައިޒަރަކު އައިސް، ސިސްޓަމުން ކަމާބެހޭ ސްކްރީން ހޯދައި މައްސަލަ ހައްލުކޮށްދިނެވެ. މިއީ މުވައްޒަފުގެ ފަރުވާކުޑަކަމުން ވީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އުފެދޭ ސުވާލަކީ، ތަމްރީނުގައި ރަނގަޅަށް ދަސްވި ކަމެއް، ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ އެންމެ މުހިންމު ދަނޑިވަޅުގައި ހަނދާނުން ކައްސާލައިގެން ދަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟

ހަމައެކަނި ބައިވެރިވުމަކީ ބޭނުންކުރެވޭނެ ހުނަރެއް ލިބުމެއް ނޫން

އިންތިޒާމުކުރަން ފަސޭހަވާނެތީ ގިނަ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމްތައް ކުރިއަށްގެންދަނީ އެއް ވޯކްޝޮޕެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އިންސްޓްރަކްޓަރު ކަމެއް ކުރާނެ ގޮތް ކިޔައިދިނުމުން މުވައްޒަފުން އެކަން ފަރިތަކޮށް، އެވަގުތު ހަދާ ޓެސްޓުން އެންމެން ފާސްވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ކިޔައިދިން އެއްޗެހި ސިކުނޑީގައި ތާޒާކޮށް ހުންނަ ވަގުތު ކަމެއް ދައްކައިލުމާއި، މަސައްކަތުގެ ބުރަބޮޑު މާހައުލެއްގައި ފަހުން އެ މައުލޫމާތު އަލުން ހަނދާނަށް ގެނައުމަކީ މުޅިން ތަފާތު ދެ ކަމެކެވެ.

އިންސާނާގެ ވިސްނުމާ ގުޅޭ އިލްމުގައި، އެއްޗެއް ފެނުމުން ދެނެގަތުމާއި (familiarity)، ހަނދާނުން އަމިއްލައަށް ނެރުމާ (retrieval) ދެމެދު ތަފާތުތަކެއް ހުރެއެވެ. ފިޔަވަޅުތައް އަލުން ކިޔައިލުމުން އެއީ ވަރަށް ފަސޭހަ ކަމެއްހެން ހީވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެއްވެސް އެހީއަކާ ނުލައި އެކަން އަމިއްލައަށް ކުރަން އުޅުމުން، ހަގީގަތުގައި ހަނދާނުގައި ހުރީ ކޮން މިންވަރެއްކަން ސާފުވެގެންދެއެވެ. އަދި ވަގުތުން ލިބޭ އިރުޝާދުގެ ސަބަބުން، ކުށްތައް އާދައަކަށް ވުމުގެ ކުރިން ރަނގަޅު ކުރެވެއެވެ. ވަކި މުއްދަތުތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ތަކުރާރުކޮށް ހަނދާނަށް ގެނައުމުގެ ސަބަބުން ދަސްވި އެއްޗެހި ސިކުނޑީގައި ހަރުލައެވެ. ސަބަބަކީ ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް އެ މައުލޫމާތު ސިކުނޑީގައި އަލުން ބިނާކުރަން ޖެހޭތީއެވެ.

ތިން ހާހަށްވުރެ ގިނަ ދަރިވަރުން ހިމަނައިގެން 2025 ގައި ހެދި ދިރާސާތަކެއްގެ މެޓާ-އެނަލިސިސްއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، އެއްފަހަރާ ހުރިހާ އެއްޗެއް ދަސްކޮށްދިނުމަށްވުރެ، ވަގުތުތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ދަސްކޮށްދިނުމުގެ ނަތީޖާ މާ ބޮޑަށްވެސް ރަނގަޅެވެ. ސިއްހީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުން ހިމަނައިގެން 2024 ގައި ހެދި 23 ދިރާސާއެއްގެ ރިވިއުއިން ވެސް މިފަދަ ފައިދާތަކެއް ފެނިފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ދިރާސާތަކުގައި ބައެއް އުނިކަންކަން ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓު މުވައްޒަފުންނަށް ކުރާނެ ފައިދާގެ މިންވަރު ސީދާ ދެނެގަނެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މި އުސޫލަކީ އިލްމީ ގޮތުން ބަލައިގަނެވޭ އުސޫލެއް ނަމަވެސް، ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން މީގެ ފައިދާ ލިބޭނެ މިންވަރު ދެނެގަނެވޭނީ ރާއްޖޭގެ މާހައުލުގައި މިކަން ތަޖުރިބާކޮށްގެންނެވެ.

އަމަލީ މައިދާނާ ގުޅުވައިގެން ފަރިތަކުރުންތައް ބައްޓަންކުރުން

މިސާލަކަށް، ފަސްދޮޅަސް މިނެޓުގެ ތަމްރީނެއްގެ ވާހަކަ ބަލައިލަމާ ހިނގާށެވެ. އެއް ޓީމުން އެ ތަމްރީނު އެއް ސެޝަނުން ނިންމާލަނީއެވެ. އަނެއް ޓީމަށް އެ މައުލޫމާތު ދެނީ ހަފުތާތަކަކަށް ބަހާލައިގެން، ފަނަރަ މިނެޓުގެ ހަތަރު ސެޝަނަކުންނެވެ. ދެވަނަ ގޮތަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޚަރަދު ކުޑަ ގޮތަކަށް ނުވެދާނެއެވެ؛ ސަބަބަކީ އެކަން އިންތިޒާމުކުރުމަށް އިތުރު ޚަރަދެއް ހިނގައިދާނެތީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މީގެ ފައިދާއަކީ، ބައެއް ކަންކަން ހަނދާނުން ކެހިގެންދާ ފަހުން މުވައްޒަފުންނަށް އަލުން އެކަން ކުރިމަތިވެ، ކުށް ރަނގަޅުކުރުމުގެ ފުރުސަތާއެކު ހަނދާން އާކުރަން ޖާގަ ލިބުމެވެ.

މި އުސޫލުގެ ސަބަބުން، ހޮޓަލުގެ އެކި ޑިޕާޓްމަންޓްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރެވޭ ގޮތަށް ގިނަ ހުނަރުތައް ދަސްކޮށްދިނުމުގެ (cross-training) ބޭނުން ފުރިހަމަވެއެވެ. އެހީތެރިވާން ހުންނަ މުވައްޒަފަށް އެ މަސައްކަތް ހަނދާން ނެތްނަމަ، އޭނާގެ ހުނަރުން އޮޕަރޭޝަނަލް ލުއިފަސޭހަކަމެއް ނުލިބޭނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ޑިޕާޓްމަންޓްތަކުގެ މެދުގައި ޝިފްޓް ބަދަލުވާއިރު މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މުހިންމުކަންވެސް އިތުރުވެއެވެ. މެހުމާނަކަށް ވީ ވައުދެއް ލިޔެކިޔުމުގައި ފުރިހަމައަށް އޮތަސް، ދެން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅު މުވައްޒަފަށް ނޭނގޭނަމަ އޭގެ އެއްވެސް ބޭނުމެއް ނޯންނާނެއެވެ.

ބިލިންގގެ މިސާލަށް ބަލާއިރު، ދެ ފަހަރަށް އަގު ޖެހިފައިވާ މައްސަލައެއް ދެނެގަނެ، އަސްލު ޓްރާންސެކްޝަން ރެކޯޑު ހޯދައި، އެކަން ރަނގަޅުކުރާނެ ގޮތް ނުވަތަ ވެރިއަކަށް ރިޕޯޓުކުރާނެ ގޮތް ކިޔައިދިނުމުގެ ކުރު ފަރިތަކުރުމެއް ބޭއްވިދާނެއެވެ. އޭގެ ފަހުން ބާއްވާ ފަރިތަކުރުމެއްގައި ހަމަ އެ ސްކްރީން ދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި، މައުލޫމާތުތަކަށް ބަދަލު ގެންނަންވާނެއެވެ. އަދި ހުއްޓާލައި އެހީއަށް އެދެންވީ ވަގުތު މުވައްޒަފުންނަށް ސާފުކޮށް އެނގެންވާނެއެވެ؛ އަމިއްލައަށް ހަނދާންކޮށްގެން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތަކާއި، ސަލާމަތީ ކަންކަމާއި، ނުވަތަ މެހުމާނުންގެ ޒާތީ މައުލޫމާތާ މެދު އަމިއްލަ ގޮތްތައް ނިންމަން ލިބޭ ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.

ތަމްރީނުގެ ސަބަބުން ހުއްޓުވޭ ކުށްތައް ވަޒަންކުރުން

މެނޭޖަރުންނަށް މި އުސޫލު ޓެސްޓުކުރުމަށްޓަކައި، އެއްފެންވަރެއްގެ ޓީމުތަކެއް ނުވަތަ ވަޒީފާއާ އަލަށް ގުޅޭ ގްރޫޕްތައް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެންނަށްވެސް މަޖުބޫރު ތަމްރީނުތައް ލިބޭކަން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. ތަމްރީނަށްފަހު ވަގުތުން، އަދި ދެ ހަފުތާ، ހަތަރު ހަފުތާ އަދި އަށް ހަފުތާ ފަހުން މުވައްޒަފުންގެ ފެންވަރު ރެކޯޑުކުރަންވާނެއެވެ. އެއަށްވުރެވެސް މުހިންމީ، ކޮންމެ ސަތޭކަ މުއާމަލާތަކުން ރަނގަޅަށް ހައްލުކުރެވުނު މައްސަލަތަކާއި، ބޭކާރު ގޮތުގައި ވެރިންނާ ހަމައަށް ގެންދެވުނު މައްސަލަތަކާއި، މައްސަލަ ހައްލުކުރަން ނެގި ވަގުތާއި، އަލުން ރަނގަޅުކުރަން ޖެހުނު މިންވަރު ބެލުމެވެ. މީގައި މަސައްކަތުގެ އުނދަގޫމިނާއި މުވައްޒަފުންގެ ތަޖުރިބާއަށް ރިއާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.

މިސާލަކަށް ބަލާނަމަ، ވަކި މުއްދަތުތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ހަނދާން އާކުރުމުގެ ސެޝަންތައް ބޭއްވުމަށްޓަކައި ސުޕަވައިޒަރުގެ ވަގުތުން މަހަކު 300 އެމެރިކާ ޑޮލަރު އިތުރަށް ހޭދަވާކަމަށް ބަލަމާ ހިނގާށެވެ. ހުއްޓުވިދާނެ ބިލިންގ ކުށެއް އަލުން ރަނގަޅުކޮށް ބަދަލުދިނުމަށް 25 ޑޮލަރު ޚަރަދުވާނަމަ، އެފަދަ ބާރަ ކުށް ހުއްޓުވުމުން އެ ޚަރަދު ފޫބެދޭނެއެވެ. މިއީ ސީދާ ސަލާމަތްވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރާ އަދަދެއް ނޫނެވެ؛ އެކަމަކު ގޮތް ނިންމުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ މިންގަނޑެކެވެ. މެހުމާނުންގެ އިތުބާރާއި މުވައްޒަފުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރަކީވެސް މުހިންމު ކަންކަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ ފައިސާގެ އަގު ކަނޑައެޅޭނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.

'ރޯސްޓަރ ސްޓެބިލިޓީ ޕްރީމިއަމް' އިން އިންޒާރުދޭ ގޮތުގައި، ބުރަކޮށް އުޅޭ ވަގުތުތަކުގައި ތަމްރީނުތައް ބާއްވައިގެން މަސައްކަތަށް ބުރޫއަރުވައިގެން ނުވާނެއެވެ. ކުރު ސެޝަންތައް ރާވަންވާނީ މަސައްކަތް މަދު ވަގުތުތަކަށެވެ. އަދި މުވައްޒަފުން ދިރިއުޅޭ މާހައުލު ހުންނަ ގޮތުން ރިސޯޓު ޚިދުމަތަށް ކުރާ އަސަރުތައް ދިރާސާކުރުމުން އެނގެނީ، ވަރުބަލިކަމާއި މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގެ ސަބަބުން، ދަސްވި އެއްޗެހި އަމަލީ ގޮތުން ބޭނުންކުރުމަށް ހުރަސްއެޅޭ ކަމެވެ. ކަމެއް ގޯސްވުމުން އެކަން ރަނގަޅުކުރުމަކީ އަދިވެސް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. އެކަމަކު ހަނދާނުގައި ބެހެއްޓުމުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ، މެހުމާނު ހިތްހަމަނުޖެހިގެން މައްސަލަ ހައްލުކުރަން ޖެހުމުގެ ކުރިން، ހުއްޓުވިދާނެ ކުށްތަކުން ރައްކާތެރިވުމެވެ.

އަލުން ރިސެޕްޝަނަށް ބަލައިލާއިރު، އެ މުވައްޒަފަށް އިތުރު ސެޓްފިކެޓެއްގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. އޭނާއަށް ބޭނުންވީ ފުރަތަމަ ދަސްވި އެއްޗެހި ހަނދާނުން ފޮހެވިގެން ދިޔުމުގެ ކުރިން، ރަނގަޅު އިރުޝާދާއެކު ހުއްދަ ދެވިފައިވާ އުސޫލުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ފަރިތަކުރުމުގެ ފުރުސަތުތަކެކެވެ. އެހެންވިނަމަ، ދެން ފަހަރަކުން މައްސަލަ އަވަހަށް ދެނެގަނެ، އަމިއްލައަށް ހައްލުކުރާނީތޯ ނުވަތަ ވެރިއަކަށް ރިޕޯޓުކުރާނީތޯ އޭނާއަށް ވަގުތުން އެނގޭނެއެވެ.

މީގެ އެންމެ މުހިންމު ވިސްނުމަކީ، ތަމްރީނަކީ ކަލަންޑަރުގައި ފާހަގަކޮށްލައިގެން ނިންމާލާ ކަމެއް ނޫން ކަމެވެ. އެއީ ދިގު މުއްދަތަކަށް ފަހު، އަދި ހާސްކަމާއި ފިއްތުންތަކުގެ ތެރޭގައިވެސް އެ މައުލޫމާތު ބޭނުންކުރަން ޖެހޭ ވަގުތު އޭގެ އަގު ފެންނަ އިންވެސްޓްމަންޓެކެވެ. އެހެންކަމުން، ކުލާސްރޫމްގެ މަތިން ހަނދާންނެތޭ ފަހުންވެސް މުވައްޒަފުންނަށް އިތުބާރާއެކު ކުރަން އެނގެނީ ކޮން ކަމެއްތޯ ހޮޓާ ތަކުން ބަލަންވާނެއެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ތަމްރީނު ޝެޑިއުލަކީ، ހަގީގީ މައިދާނުގައި ދެން ދިމާވާ ކަންކަމަކީ ކުރިންވެސް ފަރިތަ ކަންކަން ކަމުގައި ހަދައިދޭ ތަމްރީނެވެ.