ހެނދުނު 8:00 ގައި ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓަކުން ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ބީޗް ވިލާތަކުގެ އަގު ހެޔޮކޮށްލަނީ އެ ދުވަސްވަރަށް ބުކިން ލިބުން ލަސްވާތީއެވެ. މެންދުރު ވާއިރަށް، ކުރިން ހަދާފައި ހުރި ބުކިންތައް ކެންސަލްކޮށް، ހަމަ އެ ތާރީޚުތަކަށް ވަގުތުން އައު ބުކިންތަކެއް ހަދަމުންދާތަން ރިޒަވޭޝަން ޓީމަށް ފެންނަން ފަށައެވެ. ކޮޓަރީގެ ބާވަތަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ؛ އަދި ގިނަ ފަހަރަށް މެހުމާނަކަށް ވެސް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. ފަތުރުވެރިން ނުވަތަ އެޖެންޓުންނަށް އެނގުނީ ކުރީގެ ބުކިން ބޭއްވުމަށްވުރެ، އެ ބުކިން ކެންސަލްކޮށްފައި އަލުން ބުކްކުރުން އަގުހެޔޮ ކަމެވެ. މި ޕްރޮމޯޝަނުގެ ސަބަބުން ބުކިންތައް އިތުރުވާހެން ހީވި ނަމަވެސް، އޭގެ ތެރެއިން ބޮޑު ބައެއް ވެގެންދަނީ ކުރިންވެސް ރިސޯޓަށް ކަށަވަރުވެފައި އޮތް އާމްދަނީގެ ބަދަލުގައި އެއަށްވުރެ ކުޑަ އަގެއް ލިބުމަށެވެ. އަގުހެޔޮކުރުމުން ފައިދާއެއް ވާނީ އަސްލު އައު ވިޔަފާރި ކިހާ މިންވަރަކަށް ލިބިގެން ހެއްޔެވެ؟

އެއް ކޮޓަރިއެއް ދެވަނަ ފަހަރަށް ވިއްކާލުމަކަށް ވެދާނެ

ފައިސާ އަނބުރާ ލިބޭ ގޮތަށް ހަދާ ބުކިންތަކަކީ ވަކި ޝަރުތުތަކެއްގެ ދަށުން ކެންސަލްކުރުމުގެ ހައްގު ކަސްޓަމަރަށް ލިބިދޭ އެއްޗެކެވެ. ޢާންމުކޮށް ވިއްކާ އަގުތައް ކުރީގެ އަގަށްވުރެ ދަށްވުމުން، އެ ހައްގުގެ ބޭނުން ހިފައި އެއް ޗުއްޓީއެއް އަލުން ހެޔޮ އަގުގައި ގަތުމުގެ ފުރުސަތު ކަސްޓަމަރަށް ފަހިވެއެވެ. އަގު އަޅައިކިޔާ ޓޫލްތަކާއި ޓްރެވަލް އެޑްވައިޒަރުންގެ ސަބަބުން މި ތަފާތު ވަގުތުން ސާފުވެގެންދެއެވެ. މިއީ މަކަރެއް ނޫނެވެ؛ ކަސްޓަމަރުން މި ބޭނުންކުރަނީ ފައިސާ ދައްކައިގެން އެމީހުން ހޯދި ލުއިފަސޭހަކަމުގެ ހައްގެވެ.

މިއީ ފަހު ވަގުތު އަގުހެޔޮކުރާތީ އަގު ވެއްޓެންދެން މަޑުކުރުމަށް ފަތުރުވެރިން އާދަވާ މައްސަލައާ މުޅިން ތަފާތު ކަމެކެވެ. މި ހާލަތުގައި ފަތުރުވެރިޔާ މަޑުކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. މާ ކުރިން ބުކްކޮށް، ކެންސަލްކުރެވޭ ގޮތަށް ބަހައްޓައިގެން ހުރެ، ފަހުން އަގުހެޔޮވުމުން އޭގެ ފައިދާ ނެގެއެވެ. އަދި ކެންސަލްކުރެވޭ ބުކިންތަކަކީ ކަށަވަރު ބުކިންތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ މައްސަލައާ ވެސް މިއީ ތަފާތު ކަމެކެވެ؛ ސަބަބަކީ މެހުމާނު އަންނާނެތީއެވެ. އެކަމަކު އަންނާނީ މާ ކުޑަ އަގެއްގައެވެ.

މިކަމަށް އިލްމީ ހެކި އެބަހުއްޓެވެ. މޭ 2026 ގައި ޝާއިއުކުރި ދިރާސާއެއްގައި، ޕޯޗުގަލްގެ 628 ތަނަކުން 2022 އިން 2024 އަށް ހެދި 2،223,024 ބުކިން ދިރާސާކުރިއެވެ. ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، ބުކިންތަކުގެ 0.94 އިންސައްތައަކީ ކުރިން ހެދި ބުކިން ކެންސަލްކޮށްފައި ކުޑަ އަގުގައި އަލުން ހެދި ބުކިންތަކެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން 1.24 މިލިއަން ޔޫރޯގެ ޖުމުލަ އާމްދަނީ ގެއްލިގެން ދިޔައެވެ. މި ހިސާބުތަކަކީ ޕޯޗުގަލްގެ ތަފާސްހިސާބުތަކެވެ؛ މިއީ ރާއްޖޭގެ ރޭޓުތަކެއް ނުވަތަ ގެއްލޭ ފައިދާގެ ޢާންމު މިންގަނޑެއް ނޫނެވެ.

ބުކިން ރިޕޯޓުތައް ފެންނަ ވަރަށްވުރެ ހަގީގީ ހިސާބުތައް ބަލިކަށިވާ ސަބަބު

މިސާލަކަށް، ރިސޯޓަކުން ވިލާއެއްގެ ރޭޓު 220 ޑޮލަރުން 185 ޑޮލަރަށް ކުޑަކުރި ކަމަށް ބަލަމާ ހިނގާށެވެ. ކުރިން ބުކްކޮށްފައި ތިބި ބާރަ މެހުމާނަކު ބުކިން ކެންސަލްކޮށް އަލުން ބުކްކޮށްފިނަމަ، އެހެން ޚަރަދުތަކަށް ބަދަލެއް ނާންނަ ނަމަވެސް، ކޮޓަރީގެ ޖުމުލަ އާމްދަނީން 420 ޑޮލަރު އުނިވާނެއެވެ. މުޅިން އަލަށް ލިބުނު ފަސް ބުކިންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ބުކިންއަކުން ޚަރަދު ކެނޑުމަށްފަހު ސާފު ފައިދާގެ ގޮތުގައި 140 ޑޮލަރު ލިބުނަސް، ލިބޭނީ ޖުމުލަ 700 ޑޮލަރެވެ. ޕްރޮމޯޝަން ހިންގުމަށް 100 ޑޮލަރު ޚަރަދުވުމުން، ހަގީގީ ސާފު ފައިދާއަކީ 700 ޑޮލަރެއް ނޫނެވެ؛ ލިބޭނީ އެންމެ 180 ޑޮލަރެވެ.

މިކަމުގައި ނިންމަންވީ ގޮތް ވަރަށް ސާފެވެ؛ މުޅިން އަލަށް ލިބޭ ބުކިންތަކުން ލިބޭ އިތުރު ފައިދާ، އަގު ބަދަލުވުމުން ގެއްލޭ އާމްދަނީއާއި ޕްރޮމޯޝަނާއި މުއާމަލާތުގެ ޚަރަދުތަކަށްވުރެ ބޮޑުވާންޖެހޭނެއެވެ. މިއީ އޯޓީއޭތަކުން އަންނަ ހަގީގީ އައު ޑިމާންޑް ވަޒަންކުރުމުގެ އުސޫލާ ވެސް ގުޅޭ ކަމެކެވެ. ޢާންމުކޮށް ކޮންމެހެންވެސް ލިބޭނެ ވިޔަފާރިއެއް އަގުހެޔޮކޮށްގެން ހޯދި ނަމަވެސް، ސޭލްސް ޗެނަލްތަކުން ފެންނަ ވިޔަފާރީގެ އަދަދު އިތުރުވެދާނެއެވެ.

ރިޒަވޭޝަން ޑޭޝްބޯޑުން ފަހަރުގައި ފެންނާނީ ބާރަ ކެންސަލޭޝަނާއި ސަތާރަ އައު ބުކިން ލިބުނު ތަނެވެ. އެ މުއާމަލާތްތައް އެކަތި އަނެކައްޗާ ގުޅުވައިގެން ނުބަލައިފިނަމަ، މެނޭޖްމަންޓަށް މިއީ އައު ޑިމާންޑެއް އުފެދުން ކަމަށް ހީކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި އަމިއްލައަށް އަލުން ބުކްކުރުމާއި، ފްލައިޓް ލަސްވުމާއި، ކޮޓަރި ބަދަލުކުރުމާއި، ދަތުރު ހަގީގަތުގައި ވެސް ކެންސަލްވުމާ ހުރި ތަފާތު ވެސް ވަކިކޮށް ދެނެގަންނަންޖެހެއެވެ.

ޕްރޮމޯޝަންތައް ވަކި އުސޫލަކުން ދިނުމާއި، އާމްދަނީ އިންސާފުވެރިކޮށް ވަޒަންކުރުން

ފުރަތަމަ ކަމަކަށް، ކެންސަލްކުރި ތާރީޚުތަކާއި އައު ބުކިންތައް އަޅައިކިޔައި، މެހުމާނުންގެ މައުލޫމާތާއި، މީހުންގެ އަދަދާއި، ކޮޓަރީގެ ބާވަތް ގާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ދިރާސާކުރާށެވެ. ދެ މުއާމަލާތުގެ ދެމެދުގައި ހޭދަވި ވަގުތާއި، އަގުގެ ތަފާތާއި، ވިއްކުމުގެ ޚަރަދަށް އައި ބަދަލު ދެނެގަންނާށެވެ. މިފަދަ އެއްގޮތްކަންކަމަކީ ކަސްޓަމަރު ގަސްދުގައި ކުރި ކަމެއް ކަމަށް ބެލުމުގެ ފުރިހަމަ ހެއްކެއް ނޫނެވެ؛ އެއް ނަން ކިޔާ މީހުންނާއި، އެޖެންޓުން އަދި ގްރޫޕް ބުކިންތަކަކީ ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ޔަގީންކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެވެ.

އަގުތަކަށް ބަދަލު ގެނައުމުގެ ކުރިން، ބުކިން ލިބޭ ދުވެއްޔާއި ކުރިން ލަފާކުރި މިންވަރު އަޅައިކިޔާށެވެ. އެއަށްފަހު، ހަގީގަތުގައި ނުވިކި ހުރީ ކިތައް ކޮޓަރިތޯއާއި، ފައިސާ އަނބުރާ ލިބޭ ގޮތަށް ހުރި ބުކިންތަކުގެ ތެރެއިން މި އައު އޮފަރ ނެގޭނީ ކިތައް ބުކިންއަށްތޯ ބަލާށެވެ. ވަކި ޚާއްސަ ތާރީޚުތަކަކަށް ހަނިކުރުމާއި، ޝަރުތުތައް ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރުމާއި، އެއް ޕްރޮމޯޝަނަކާ އަނެއް ޕްރޮމޯޝަނެއް އެއްނުކުރެވޭ ގޮތް ހެދުމުން، ޢާންމު އަގުތައް ހިމާޔަތްކުރެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް މި ޝަރުތުތައް ވާންވާނީ ދެފުށް ފެންނަ، ގާނޫނީ ހަމަތަކަށް ފެތޭ، އަދި ބުކިން ޕްލެޓްފޯމްތަކުގެ އެއްބަސްވުންތަކާ ފުށުނާާރާ ކަންކަމަށެވެ.

އަގު އެއްކޮށް ކަނޑާލުމަށްވުރެ، ބޭނުންތެރި އިތުރު ޚިދުމަތްތަކެއް (ވެލިއު އެޑިޝަން) ދިނުން މާ ފައިދާ ބޮޑުވެދާނެއެވެ. ޑިސްކައުންޓް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ޚަރަދު ކުޑަ ނަމަވެސް ބޭނުންތެރި އިތުރު ޚިދުމަތެއް ހިމަނައިގެން، ކުރީގެ ބުކިންތަކުގެ އަގު ވައްޓާނުލައި އައު ޑިމާންޑް އުފެއްދިދާނެއެވެ. ޕްރޮމޯޝަނެއްގެ ކާމިޔާބީ ވަޒަންކުރަންވާނީ ލިބުނު ބުކިންގެ އަދަދަކުން ނޫނެވެ؛ ޚަރަދުތައް ކެނޑުމަށްފަހު ހަގީގަތުގައި ހިފެހެއްޓުނު ސާފު އާމްދަނީއަށް ބަލައިގެންނެވެ.

ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ވިލާގެ މިސާލަށް އަލުން ބަލަމާ ހިނގާށެވެ. ރިސޯޓަށް ބޭނުންވީ ކުރިން ލިބިފައި ތިބި މެހުމާނުން ކުޑަ އަގެއްގައި ގެނައުމުގެ ބަދަލުގައި، މުޅިން އައު ފަސް މެހުމާނުން ހޯދުމަށެވެ. މެހުމާނުން އަލުން އަގުހެޔޮކޮށް ބުކްކުރުމަކީ އެމީހުންގެ ގޯހެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އޮފަރުގެ އިންތައް ރަނގަޅަށް ކަނޑައެޅުމުގެ މުހިންމުކަން އަންގައިދޭ ހެއްކެކެވެ. އިންސާފުވެރި، ލުއިފަސޭހަ ކެންސަލޭޝަން ޕޮލިސީއަކީ އަދިވެސް އަގުހުރި އެއްޗެކެވެ. އަދި ހުސްކޮށް ހުންނާނެ ކޮޓަރިތަކަށް އަމާޒުކޮށް ދޭ ވަކި ޑިސްކައުންޓްތަކަކީ ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން އަދިވެސް ފައިދާހުރި ކަމެކެވެ.

މިކަމުގައި އޮތް އެންމެ މުހިންމު ފުރުސަތަކީ، ނުވިކި ހުރި ކޮޓަރި އިތުރަށް ވިއްކުމާއި، ކުރިން ވިކިފައި ހުރި ކޮޓަރިތަކުގެ އަގު ދަށްވުމާ ހުރި ތަފާތު ވަކިކޮށް ދެނެގަތުމެވެ. ރެވެނިއު ޓީމުތަކުން މި ދެ ކަންތައް ވަޒަންކުރަން ފެށުމުން، ޕްރޮމޯޝަންތައް މާ ބޮޑަށް އަމާޒަށް ވާސިލުވާނެއެވެ. އައު މެހުމާނުންނަށް ބުކްކުރަން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ލިބި، ކުރީގެ އެއްބަސްވުންތަކަށް އިހުތިރާމްކުރެވި، އަގުހެޔޮކުރުމުގެ ހަގީގީ ފައިދާ ރަނގަޅު ގޮތުގައި ހާސިލުކުރެވޭނެއެވެ.