ފަތުރުވެރިކަމުގެ ވިސްނުމެއް: ޖަނަރޭޓަރުން ބޭކާރުވާ ހޫނު ބޭނުންތެރި ހޫނުފެނަށް ބަދަލުކުރުން

31 Oct 2026, 03:25 · by IzuCT · 4 min read · Tourism · DV

ފަތުރުވެރިކަމުގެ ވިސްނުމެއް: ޖަނަރޭޓަރުން ބޭކާރުވާ ހޫނު ބޭނުންތެރި ހޫނުފެނަށް ބަދަލުކުރުން

ރިސޯޓަކަށް މިހާރުވެސް އަގު ދައްކާފައިވާ ހަކަތަ އަލުން ހޯދިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ހޫނު އަލުން ހޯދުމަށް (ހީޓް-ރިކަވަރީ) ކުރެވޭ ރަނގަޅު އިންވެސްޓްމަންޓަކީ، ޑީސަލް އިންޖީނުތައް ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުވަމުންދާއިރު ވެސް އޭގެ ބޭނުންތެރިކަން ދެމިއޮންނާނެ އެއްޗަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.

Free tourism insights

Get Free Tourism Insights

Receive selected MTO insights, tourism data alerts, and new resource updates by email.

Get Free Tourism Insights

ހެނދުނު 6:30 އެހާއިރު ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓެއްގެ އިންޖިނިއަރު ޖަނަރޭޓަރު ރޫމް ޗެކްކުރަނީއެވެ. ކައްކާ ކޮޓަރިތަކަށާއި، ވިލާތަކަށާއި، ފެން އުފައްދާ ޕްލާންޓަށް ކަރަންޓު ދިނުމަށް ޑީސަލް އިންޖީނުތައް ހިނގަމުންދެއެވެ. އިންޖީނުތަކުގެ ފިނިކުރާ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ގިނަ އަދަދެއްގެ ހޫނު ބޭކާރުވެގެން ދެއެވެ. ހަމައެވަގުތު، ރަށުގެ އެހެން ދިމާލެއްގައި ހުރި ވަސީލަތްތަކުން ގެސްޓުން ފެންވެރުމަށާއި މުވައްޒަފުންގެ އެކޮމޮޑޭޝަނަށް ފެން ހޫނުކުރަމުން ދެއެވެ. މި ދެ ނިޒާމުވެސް މަސައްކަތްކުރަނީ ފަރުމާކޮށްފައިވާ ގޮތަށެވެ. އެކަމަކު އެއް ނިޒާމުން ހަކަތަ ބޭރުކޮށް ބޭކާރުކޮށްލާއިރު، އަނެއް ނިޒާމުން ދަނީ ހަކަތަ ގަންނަމުންނެވެ. މައްސަލައަކީ ލަގްޒަރީ ފަތުރުވެރިކަމުގައި ހޫނުފެން މުހިންމުވުމެއް ނޫނެވެ؛ މައްސަލައަކީ މިހާރުވެސް އުފެދެމުންދާ ހޫނުން ރިސޯޓަށް ހޫނުފެން ފޯރުކޮށްދެވިދާނެތޯ އުފެދޭ ސުވާލެވެ.

ޖަނަރޭޓަރަކުން އުފައްދަނީ ހަމައެކަނި ކަރަންޓެއް ނޫން

ތެލުގައި ކެމިކަލް ހަކަތަ ހިމެނޭއިރު، އޭގެ ތެރެއިން ކަރަންޓަށް ބަދަލުވަނީ ވަކި މިންވަރެކެވެ. ބާކީ ހުންނަ ބޮޑުބައި ބޭރުވަނީ ދުމުގެ ގޭހާއި އިންޖީނު ފިނިކުރާ ނިޒާމުގެ ތެރެއިންނެވެ. ހީޓް އެކްސްޗޭންޖަރުތައް މެދުވެރިކޮށް، ދިޔާތަކެތި އެކުނުވެ، މި ހަކަތައިގެ ބައެއް ވަކި ހޫނުފެން ދައުރުވާ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ. އިންޖިނިއަރުން މިގޮތަށް ބޭނުންތެރި ކަރަންޓާއި ހޫނު އެކުގައި އުފެއްދުމަށް ކިޔަނީ ކޯޖެނެރޭޝަން (ކޮމްބައިންޑް ހީޓް އެންޑް ޕަވަރ) އެވެ.

އެމެރިކާގެ އެންވަޔަރަންމަންޓަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ (އީޕީއޭ) އިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ފަރުމާކޮށްފައިވާ ކޯޖެނެރޭޝަން ނިޒާމުތަކުގެ ޖުމްލަ އެފިޝަންސީ އާންމުކޮށް %65 އާއި %80 އާ ދެމެދަށް އަރައެވެ. މިއީ ވަކި ރަށަކަށް އަންދާޒާކުރާ މިންވަރެއް ނޫނެވެ؛ އެކަމަކު އެ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ފެންވަރެވެ. މި ފައިދާ ލިބެނީ އިތުރު ތެޔޮ އަންދައިގެން ހޫނު އުފެއްދުމުގެ ބަދަލުގައި، އެހެން ނޫންނަމަ ބޭކާރުވެގެންދާނެ ހަކަތަ ބޭނުންކުރުމުންނެވެ.

މީގެ މިސާލެއް ދިވެހިރާއްޖެއިން ވެސް ފެންނަން އެބައޮތެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޓްފިކޭޝަން ރިޕޯޓެއްގައިވާ ގޮތުން، 'އޯޒެން ރިޒާވް ބޮލިފުށި' ގައި ޖަނަރޭޓަރުގެ ބޭކާރު ހޫނު ބޭނުންކޮށްގެން ވިލާތަކަށާއި މުވައްޒަފުންނަށް ހޫނުފެން ފޯރުކޮށްދިނުމުން، އަހަރަކު 275 ޓަނުގެ ކާބަން ޑައިއޮކްސައިޑް ބޭރުވުން ހުއްޓުވުނު ކަމަށް އަންދާޒާކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ އެ ރިސޯޓުން ހާމަކޮށްފައިވާ އަންދާޒާއެކެވެ؛ އެހެން ރިސޯޓުތަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންގަނޑެއް ނޫނެވެ.

ބޭނުންތެރި ހޫނު ބޭނުންކުރުމަށް އެކަށޭނަ ފިނިހޫނުމިނާއި ވަގުތު މުހިންމު

މިސާލަކަށް، 28 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްގައި ހުރި 5,000 ލީޓަރުގެ ފެން 55 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށް ހޫނުކުރަން ޖެހޭ ރިސޯޓަކަށް ބަލަމާ ހިނގާށެވެ. ރައްކާކުރުމާއި ދޫކުރުމުގައި ގެއްލޭ ބައި ނުލައި، ހަމައެކަނި މި ފެން ހޫނުކުރުމަށްވެސް ގާތްގަނޑަކަށް 157 ކިލޯވޮޓް-އަވަރުގެ ހޫނު ހަކަތަ ބޭނުންވެއެވެ. އިންޖީނުގެ ހޫނުން މި މިންވަރު އަލުން ހޯދުމަކީ އާދައިގެ މަތިން ފެން ހޫނުކުރަން ހިނގާ ހަރަދު ސަލާމަތްކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ފެން މިހާރުވެސް ހޫނުވެފައި ހުރުމުން ނުވަތަ ޖަނަރޭޓަރު ނިއްވާލާފައި ހުންނަ ވަގުތުތަކުގައި، އުފެއްދިދާނެ ކަމަށް ބަލާ ހޫނަކުން އެއްވެސް ފައިދާއެއް ނުކުރާނެއެވެ.

މިއީ އެއްވަގުތެއްގައި މިކަންކަން ދިމާވުމާ ގުޅިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ؛ ލިބެންހުރި ހޫނާއި، ބޭނުންވާ ފިނިހޫނުމިނާއި، އަދި ބޭނުންވާ ވަގުތު އެކުއެކީ ދިމާވާންޖެހެއެވެ. ތާމަލް ޓޭންކެއް ބޭނުންކޮށްގެން ވަކި މުއްދަތަކަށް ހޫނު އުފެއްދުމާއި ބޭނުންކުރުން ވަކިކޮށްލެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ހޮޅިލައިންތައް މާ ދިގުވުމާއި، ނުރަނގަޅު ފިނިހޫނުމިނާއި، އިންސިއުލޭޝަން ދެރަވުމަކީ ސަލާމަތްކުރެވޭ މިންވަރު ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެ ކަންކަމެވެ. މީގެއިތުރުން އިތުރު ވިލާތައް ހަދާއިރު އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ހިނގާ ހަރަދުތަކަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ ބޮޑެތި ރިސޯޓުތަކުގައި ކަރަންޓާއި ފެނުގެ އިތުރުން ހޫނުފެނުގެ އައު ނެޓްވޯކްތައް އަޅަން ޖެހިދާނެތީއެވެ.

މި އުސޫލު ވައްތަރީ ދުވާލުގެ އަލިކަން ހުންނަ ވަގުތުތަކަށް ކަރަންޓު ބޭނުންކުރުން ބަދަލުކުރުމާއެވެ. އެކަމަކު މިތަނުގައި މުހިންމީ ހޫނު ލިބޭ ވަގުތާއި ހޫނުފެން ބޭނުންވާ ވަގުތު ދިމާވުމެވެ. މެނޭޖަރުން މިންކުރަންޖެހޭނީ ހޯދޭނެ ހޫނާއި، ހަގީގަތުގައި ފޯރުކޮށްދެވޭ ހޫނާއި، ގަޑިން ގަޑިއަށް ބޭނުންވާ މިންވަރާއި، އަދި އޭގެ ސަބަބުން ސަލާމަތްކުރެވޭ ތެޔޮ ނުވަތަ ކަރަންޓެވެ. މީހުން ތިބޭ ކޮޓަރިއެއްގެ ހަގީގީ ހަރަދުގެ ތެރޭގައި ޔުޓިލިޓީސް ހިމެނޭތީ، މިގޮތުން ސަލާމަތްވާ ފައިސާ ބަލަންވާނީ މާކެޓިންގެ ވާހަކައެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ؛ މާލީ ފައިދާގެ ދިރާސާއެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

ޑީސަލް އިންޖީނު ހިންގާ ވަގުތު މަދުވާނެ ކަމަށް ބަލައިގެން ފަރުމާކުރުން

މިކަމުގައި އޮތް ހަގީގީ އިދިކޮޅުވުމަކީ މިއެވެ؛ ރިސޯޓުތަކުގައި އިރުގެ އަލިން ހަކަތަ އުފައްދާ ސޯލާ ނިޒާމުތަކާއި ބެޓެރި ސްޓޯރޭޖް ގާއިމުކުރާ މިންވަރު އިތުރުވާ ވަރަކަށް، ޑީސަލް އިންޖީނުތައް ހިންގާ ވަގުތު މަދުވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވިހަ ގޭސް ބޭރުވާ މިންވަރު ދަށްވި ނަމަވެސް، އަލުން ހޯދޭނެ ހޫނުގެ މިންވަރުވެސް މަދުވެއެވެ. ޖެނުއަރީ 2026 ގައި 'ސޮނެވާ ސީކްރެޓް' ގެ މަޝްރޫއަކާ ގުޅޭގޮތުން އިއުލާނުކުރި ގޮތުގައި، 2 މެގަވޮޓް-ޕީކްގެ ފްލޯޓިންގ ސޯލާ ޕްލާންޓަކާއި 3 މެގަވޮޓް-އަވަރުގެ ސްޓޯރޭޖާއެކު، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައިން %90 އާ ހަމައަށް ހިންގޭނެ ކަމަށް އެ ތަކެތި ފޯރުކޮށްދިން ފަރާތުން ލަފާކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ އެ ފަރާތުގެ އަންދާޒާއެކެވެ؛ މުޅި ސިނާއަތުގެ އެވްރެޖެއް ނޫނެވެ.

ހީޓް ރިކަވަރީ ނިޒާމު ޓެސްޓްކުރަންވާނީ ހަމައެކަނި އިއްޔެ ޑީސަލް އިންޖީނު ހިންގި ތާވަލަކަށް ބަލައިގެނެއް ނޫނެވެ؛ މާދަމާ އުފައްދާނެ ހަކަތައިގެ ނިސްބަތަށްވެސް ބަލައިގެންނެވެ. އޭގެ މުޅި އުމުރަށް ހިނގާނެ ހަރަދު، ސޯލާ ވޯޓާ ހީޓިންގއާއި، ހީޓް ޕަންޕާއި، އިންސިއުލޭޓެޑް ސްޓޯރޭޖާއި، އަދި ހައިބްރިޑް ނިޒާމުތަކާ އަޅާކިޔަންވާނެއެވެ. އިންސްޓޯލްކުރުމާއި، ދަބަރުޖެހުމުން ރައްކާތެރިކުރުމާއި، ބެކަޕް ހީޓިންގއާއި، އަދި ކޮންޓްރޯލްތަކަށް ހިނގާ ހަރަދުވެސް ހިމަނަންވާނެއެވެ. ކުރިއާލައި ބަލަހައްޓާ މަރާމާތުން (ޕްރިވެންޓިވް މެއިންޓެނަންސް) ގެސްޓުންގެ ހިތްހަމަޖެހުން ހިފެހެއްޓޭނީ ވަސީލަތްތަކަކީ އިތުބާރު ހުރި ތަކެތި ކަމުގައި ވާނަމައެވެ؛ އަދި މުހިންމު ބައިތައް ފަސޭހައިން ބަދަލުކުރެވޭނެ އިންތިޒާމުވެސް އޮންނަންޖެހެއެވެ.

އިންވެސްޓްމަންޓްގެ ފައިދާ ވަޒަންކުރާނެ ރަނގަޅު މިންގަނޑަކީ، ސަލާމަތްކުރެވޭ ހަކަތައިގެ ކަށަވަރު އަހަރީ އަގުން ހިންގުމުގެ ހަރަދު އުނިކުރުމަށްފަހު، އަހަރަކަށް ބަހާލެވޭ ކެޕިޓަލް ހަރަދާ (ކެޕެކްސް) އަޅާކިޔުމެވެ. މިހާރު ޖަނަރޭޓަރު ހިންގާ ވަގުތުތަކާއި، ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ޑީސަލް ބޭނުންކުރާ ވަގުތު މަދުވާނެ ހާލަތްތައް ދިރާސާކުރާށެވެ. އެއަށްވުރެ ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި އަދި އަގުހެޔޮ ގޮތްތައް ހުންނައިރު، ހަމައެކަނި ހޫނު ހޯދުމުގެ ބޭނުމުގައި ޖަނަރޭޓަރު ނުހިންގާށެވެ.

ހެނދުނު 6:30 ވާއިރުވެސް، އިންޖިނިއަރަށް އިތުބާރުހުރި ކަރަންޓު ބޭނުންވާނެއެވެ؛ އަދި ގެސްޓުން ހޫނުފެނުން ފެންވަރަން ބޭނުންވާނެއެވެ. ބޭކާރުވާ ހޫނު އަލުން ހޯދުމަކީ ހިދުމަތުގެ ފެންވަރަށް ބުރޫނާރައި މި ދެ ބޭނުންވެސް ފުއްދައިދެވިދާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެންމެ ދެމެހެއްޓެނިވި އިންވެސްޓްމަންޓަކީ އަބަދުވެސް ޑީސަލް އިންޖީނު ހިންގަން މަޖުބޫރުނުވާ ގޮތަށް އޮންނަ އިންވެސްޓްމަންޓެވެ. ހޫނު އަލުން ހޯދުމާއި، ހޫނަށް މުޅިން ބަރޯސާވުމާ ދެމެދު އޮތް ތަފާތަކީ މިއެވެ. ރިސޯޓަކަށް މިއަދު ބޭކާރުވާ ހަކަތައިގެ ބޭނުން ހިފިދާނެއެވެ؛ ހަމައެއާއެކު ސޯލާ ހަކަތަ އިތުރުވަމުންދާއިރުވެސް އެފިޝަންޓްކޮށް ހުންނާނެ ގޮތަށް ނިޒާމު ފަރުމާކުރެވިދާނެއެވެ. މި ފުރުސަތު އޮތީ ބޭނުންވާ މިންވަރާ އެއްވަރަށް ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުމުގައާއި، އޭގެ ސަބަބުން ސަލާމަތްވާ މިންވަރު ރަނގަޅަށް ބެލުމުގައާއި، އަދި މާދަމާ ސާފު ހަކަތައެއް ހިޔާރުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމުގައެވެ.